AZ Turnhout

Toren die aanstuurt op samenwerking en connectie

Voor AZ Turnhout tekenen we een slank en efficiënt hoogbouwhospitaal dat focust op gastvrijheid, connecties, helderheid en regeneratie. Een ziekenhuis dat ondanks de veelheid van complexe processen die erin plaatsvinden, rust uitstraalt en dit zoekt in het omliggende landschap. Een flexibel ziekenhuis ook dat in staat is om zich in de toekomst snel aan te passen aan de veranderingen in het zorglandschap.

Om hierin te slagen trekken we een genereuze toren met 17 bouwlagen op. In elke vleugel verblijven 24 patiënten. Drie vleugels vormen samen een compacte verdieping. Tussen de vleugels zitten stompe hoeken waardoor de verschillende gebruikers niet bij elkaar kunnen binnenkijken. Het zicht naar de natuur blijft op die manier vrij, zodat iedereen geniet van optimale privacy.

Het compacte plan is opgebouwd rond een dubbelgangsysteem. In de middenzone komen kleinschalige, aangename ruimtes die interactie tussen alle gebruikers bevorderen. Wintertuinen en geveldoorbraken brengen daglicht tot diep in het gebouw.

De connectie tussen de vleugels onderling laat toe afdelingen te laten groeien en krimpen. Afdelingen worden zo op maat samengesteld. Wanneer de ene activiteit afneemt, kan de vrijgekomen ruimte voor andere doeleinden worden gebruikt. Bijvoorbeeld, om meer poliklinieken en dagziekenhuizen in te richten. Een performant circulatiesysteem zorgt voor snelle connecties. De dominantie van logistieke processen op de verpleegafdelingen wordt getemperd door centraal in de kern voldoende ruimte voor logistiek te voorzien.

Op de begane grond komt de hotfloor van het ziekenhuis, het medisch-technische zenuwcentrum. Een flexibele, heldere onderbouw met o.a. operatiekwartier, chirurgisch dagziekenhuis, spoedafdeling, medische beeldvorming en nucleaire diagnose. Dezelfde drieledigheid van de toren wordt gevolgd, zodat de geschakelde elementen nauw samenwerken.

PZ Stuivenberg

Psychiatrie als verfrissing voor de buurt

Het psychiatrisch ziekenhuis ligt op de campus van het algemeen ziekenhuis Stuivenberg, in een dichtbevolkte wijk in het noorden van Antwerpen. Het ziekenhuis verhuist binnenkort en dit had implicaties op de ingrepen aan het psychiatrisch gebouw. We wilden niets renoveren waarvan we niet zeker zijn dat het op lange termijn goed is om te behouden.

De woonomgeving van de patiënten renoveerden we tot compact zorghotel: een hedendaagse verblijfomgeving voor psychiatrische patiënten. De verbindingsgang met het algemeen ziekenhuis werd gesloopt en maakte plaats voor een binnentuin met sportveld en serre. De voordeur langs de Pothoekstraat werd opnieuw geopend.

Alle afdelingen van het psychiatrisch ziekenhuis werden gestript en opnieuw ingericht. We bouwden ook enkele verdiepingen bij. Langs de straatzijde realiseerden we één lange rij van 32 éénpersoonskamers. En langs de parkzijde kwam een zone voor leefruimtes.

Er is geen afgesloten gang, maar een open plan, waarbij je van de kamer in de leefruimte terecht komt. Buitenruimtes zijn mee in de leefruimtes geïntegreerd, zodat ze door de gebouwschil op normale wijze beveiligd zijn.

Drie circulatiekernen laten toe om een verdieping te gebruiken voor verschillende groepsgroottes en pathologieën. Op die manier verkregen we een flexibel zorgverstrekkingsysteem met een maximale inzet van de bestaande ruimte.

Naast een programmatorische oplossing hadden we ook de ambitie om hedendaagse geestelijke gezondheidszorg toegankelijk en open te maken. Dit vertaalt zich onder meer in de expressie van de straatgevel. Een betonnen structuur afgewisseld met spiegelende elementen.

KPC Genk

Oneindige ruimte in een veilig,geborgen kader

In het Kinderpsychiatrisch Centrum (KPC) in Genk vinden kinderen en jongeren psychiatrische zorg en opvang op maat. We creëerden er een omgeving waar zorg en architectuur samengaan. Die rust en vertrouwen uitstraalt.

Uitgangspunt was dat daarbij zoveel mogelijk gefocust wordt op de thuissituatie en outreaching. Het gebouw zelf heeft een transitfunctie, de verblijfsduur is er kort en tijdelijk van aard. Het was daarom uiterst belangrijk dat kinderen en jongeren er zich geborgen voelen, zonder dat het de thuissituatie vervangt.

Het nieuwe gebouw werd organisch ingeplant in het bosrijke landschap rond de campus van het Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL), grenzend aan het Nationaal Park Hoge Kempen.

De publiek toegankelijke delen zijn bereikbaar via een landschappelijk pad. Deze zachte benadering maakt de moeilijke rol van het KPC draaglijk. Zeker vanuit het perspectief van de kinderen, jongeren en hun omgeving.

De leef- en therapiegedeelten bevinden zich op een verlaagd niveau. De tuinen van de leefgroepen zijn in het landschap gedrukt via afgeronde keerwanden. De daken zijn intensief begroend en vloeien volledig over in het landschap. Enkel het consultatiegedeelte toont zich deels als gebouw. Dankzij deze ingrepen straalt de kinderpsychiatrie een positief beeld uit naar de omgeving en haar gebruikers, terwijl het tegelijk voldoende privacy en geborgenheid biedt.

Paardenkliniek Equinox

De allerbeste zorgen voor paarden en hun eigenaars

Hoewel een paardenkliniek in de eerste plaats zo wordt ingericht dat de dieren snel de juiste zorgen krijgen, is het opvangen en geruststellen van de eigenaars minstens even belangrijk.

Of het nu gaat om een afspraak of spoedopname, de oriëntatie is belangrijk. Hier is direct duidelijk waar eigenaars terecht kunnen met hun paard. De dierenarts heeft de regie echter stevig in handen. Hij bepaalt bij welke handelingen de eigenaar aanwezig kan zijn.

In het hospitaal zijn alle diensten aanwezig. Naast een speciaal voor paarden ingerichte operatiekamer vind je er een sterilisatieruimte, scrubruimte, recoveryboxen, ICU-boxen, klinisch laboratorium, onderzoeksruimtes en lokalen voor medische beeldvorming. Op de bovenverdieping plannen we enkele rustruimtes en een meekijkruimte voor artsen die de permanentie verzorgen. Alles werd compact en logisch opgebouwd om loopafstanden tot een minimum te beperken.

Licht, lucht en ruimte bepalen het karakter van elk vertrek. Elk lokaal is prikkelarm en ingericht zonder elementen waaraan een paard zich kan bezeren. In de operatiezaal is er veelvuldige zenitale lichtinval. Het resultaat van een insnijding in het zadeldak waarin een lichtstraat wordt geplaatst.

De stallen worden achteraan gepositioneerd. In alle rust, weg van de laad- en loszone.

Aangezien de kliniek grenst aan een landbouwzone gelden er rigide voorschriften op vlak van materiaalgebruik. Verschillende zwarttinten in baksteen en hout geven diepte aan de gevel. Het witstalen schrijnwerk zorgt voor een frisse toets.

Jessa ziekenhuis Hasselt

Architectuur kan niet helen, wel heilzaam werken

Samen met Robbrecht en Daem architecten ontwerpt osar een ziekenhuis voor Hasselt. Het ontwerp stelt de mens opnieuw centraal in de werking en beleving van het ziekenhuis. Het idee om een kleine, menselijke maat te hanteren wordt echter al snel onder voet gelopen door de grootte van het project (een oppervlakte van 160.000 m²). Daarom stellen we niet ‘de patiënt’ centraal, maar ‘de patiënten’ en hun zorgverleners.

Langere ziekenhuisbehandelingen brengen doorgaans een andere moraal, verwachtingen en perspectieven met zich mee dan korte verblijven. We maken daarom een fundamenteel onderscheid tussen drie verschillende zorgprofielen (kort, lang en acuut) die elk een architecturale en landschappelijke benadering op maat krijgen. Wat resulteert in een panoramavleugel, parkvleugel en medisch-technische plint.

De menselijke benadering zoeken we ook op niveau van het ruimere landschap en de beleving ervan. Gemotoriseerd verkeer wordt meteen afgewikkeld via het naastgelegen bedrijventerrein, zodat de andere zijdes van het ziekenhuis vrij in het landschap staan. Fiets -en wandelpaden worden verknoopt aan bestaande netwerken en organiseren een prominente, zachte toegang die stimuleert om het naastgelegen zorgpark zoveel mogelijk te benutten. Door deels in de hoogte te bouwen, maken we plaats voor een maximaal landschap.

Groenbeleving dooradert het ziekenhuis. Daar waar de parkvleugel voorziet in patiotuinen rond een specifiek zorgtraject zoals oncologie of revalidatie, focust de opengeplooide wintertuin in de oksel van de panoramavleugel zich op rustgevende vergezichten. De getrapte tuin in de medisch-technische plint zorgt voor beschutte buitenruimte en daglicht gekoppeld aan wacht- en verkoeverruimtes.

K-dienst Tienen

Dug-out voor jongeren met een verslavingsproblematiek

Pathways is een jeugdpsychiatrische behandelgroep voor jongeren vanaf 14 jaar. Adolescenten met een hulpvraag rond middelenmisbruik of ander verslavingsgedrag en hun gezin/context worden hier begeleid. Naast een verblijfsfunctie in drie leefgroepen voorziet het project ook in een poliklinische werking.

Aan de rand van de psychiatrische campus van de Broeders Alexianen in het centrum van Tienen plaatsen we een volume dat speelt met twee niveaus en een uitgesproken terreinhelling.

Het bovenste niveau sluit aan op de Ark Van Noëstraat en huisvest drie leefgroepen van telkens zeven jongeren. Drie aaneengeschakelde huizen omarmen er drie ommuurde patiotuinen. De zichtbetonnen tuinmuren vormen een veilige grens en liggen in de lijn van de aanpalende straat met zijn kenmerkende bakstenen muur en erfgoedpand, de Ark van Noë. Het onderste niveau sluit aan op de campus, voorziet in diverse toegangen en huisvest het therapeutische, ambulante programma en een sporthal.

De gesegmenteerde aaneensluiting van de verschillende groepen zorgt samen met een zachte glooiing in het plan en een dakenlandschap voor kleinschaligheid en huiselijkheid.

PZ Campus Alexianen Boechout

Revitalisatie hoofdgebouw

De uitdaging: het hoofdgebouw van de Broeders Alexianen opnieuw in ere herstellen, zonder in te boeten aan uitstraling en comfort. In de 19e eeuw werd het hoofdgebouw opgetrokken als tijdloos U-vormig ziekenhuis in rode baksteen met leien daken.

De minderwaardige annexen uit de jaren ’60 en ‘70 werden gesloopt, en ook binnenin bleven enkel de oorspronkelijke muren overeind. Deze komen soms letterlijk bloot te liggen.

Een dubbelhoge ruimte langs de U-vormige gevel zorgt voor overvloedige lichtinval en oriëntatie. De ruimte wordt zo een aangename, inspirerende ontmoetingsplek tussen patiënten, bezoekers en verzorgers. Met zicht op het voorplein, binnenpatio’s en achtertuin.

Het hoofdgebouw krijgt opnieuw een centrale betekenis op de campus. Hier vindt nu het eerste contact met het psychiatrisch ziekenhuis plaats. En dit wordt zeer laagdrempelig georganiseerd. Onthaal, administratie, gesprekslokalen, kloosterverblijf, apotheek, consultaties en personeelsfaciliteiten zijn erin ondergebracht. De vide met centrale trap zorgt voor contact tussen alle diensten.

AZ Groeninge Kortrijk

Licht en zicht als vaste waarde in een aanpasbaar ziekenhuis

Samen met Baumschlager Eberle realiseerden we een ziekenhuis dat natuur, omgeving en daglicht als cruciale factoren ziet in het ziekteverloop of genezingsproces van patiënten en hun entourage. Deze uitgangspunten zijn even belangrijk voor de andere gebruikers van het gebouw (verpleging, artsen, ondersteunend personeel …). Ook zij moeten zich goed voelen in de omgeving waar ze zorg verlenen. Daarnaast wil het gebouw voldoende flexibel zijn om in te kunnen spelen op de evoluties binnen de gezondheidszorg.

Alle patiëntenkamers, dokterslokalen en poliklinieken liggen aan een buitengevel. Ze hebben raamopeningen over de volledige verdiepingshoogte van 3.60m zodat het licht diep binnenvalt. Schuingeplaatste gevelelementen dienen enerzijds als zonwering, anderzijds zorgen ze voor privacy in de patiëntenkamers. Zelfs in het medisch technisch blok is er gezorgd voor daglicht tot in de kamers voor intensieve zorgen en de operatiezalen.

De prefab betonnen gevelelementen dragen samen met één kolommenrij de nagespannen ter plaatse gestorte vloerplaten. Nergens zijn er doorhangende balken, het plafond is overal volledig vlak. Alle leidingen concentreren zich in gecentraliseerde leidingschachten en verlaagde plafonds boven gangen en zones met sanitair. Dit bouwkundig concept zorgt ervoor dat eventuele latere aanpassingen geen dure, structurele consequenties inhouden. Het gebouw draagt de nodige flexibiliteit in zich om toekomstige wijzigingen in de zorg fysiek ook mogelijk te maken, zonder dure verbouwingen of aanbouwen.

De Zeilen campus Asster Sint-Truiden

Geborgen en rustgevend midden in een fruitgaard

Bij het ontwerp voor het kinderpsychiatrisch ziekenhuis Asster zijn we op zoek gegaan naar de behoeften van de jonge patiënten en hun entourage. De groene omgeving met fruitbomen en het glooiend landschap bieden een rustgevende achtergrond die essentieel is voor herstel en welzijn.

Het kinderpsychiatrisch ziekenhuis omvat 3 afdelingen: Spika voor kinder- en jeugdpsychiatrie, De Zeilen 1 voor jongvolwassenen en De Zeilen 2 voor jongeren met een verstandelijke beperking die kampen met psychische problemen. De afdelingen kinder en jeugdpsychiatrie zaten de afgelopen jaren in gebouwen uit de jaren ‘70 en tijdelijke units.

In de nieuwbouw zijn er 18 bedden voor kinderen en jongeren, voor de jongvolwassenen en jongeren met een beperking samen zijn er 43 bedden. Spika vangt ook 5 jonge patiënten op die door de jeugdrechter zijn doorverwezen voor een behandeling of die zich in een acute crisissituatie bevinden. De jonge patiënten brengen vaak ernstige psychiatrische uitdagingen met zich mee. Een uitdaging om hier ruimtelijk mee om te gaan en veiligheid te combineren met huiselijkheid.

Binnenin wordt gefocust op een goede akoestiek, luchtkwaliteit, huiselijkheid en duurzame materialen. Lichtinval is er ook overal, en uitkijk op de besloten patiotuin of het open landschap. Heel veel draait rond preventie, voorkomen dat dingen uit de hand lopen. In de safe garden kunnen kinderen en jongeren zich ontspannen en is er ruimte voor zelfreflectie.

De patiëntenkamers zijn bewust sober gehouden in kleuren en prikkels. Een kamerbreed raam zorgt voor een vergezicht. In verschillende kamers kunnen de ouders ook blijven slapen, rooming-in probeert de band te herstellen tussen ouders en kinderen, een belangrijke schakel in het herstelproces. 

Huis Helena in Oosterlo

Een eigen kamer voor iedereen

Huis Helena van MPI Oosterlo wil de bewoners grip laten krijgen op wat rondom gebeurt. Het ontwerp zoekt naar maximale veiligheid en persoonlijke ruimte voor elk van de 40 bewoners met ernstige gedrags- en/of emotionele problemen. Zowel binnen als buiten.

Elke bewoner krijgt een eigen vertrouwde, prikkelluwe kamer met een zit -en slaapgedeelte. Elke kamer plooit zich rond een gedeelde buitenpatio met 3 andere kamers. Er is geen time-outruimte voorzien. Elke individuele kamer is gebouwd als een box-in-boxruimte met extra geluidsisolerend materiaal.

Alle kamers zijn identiek, maar door ze op verschillende manieren in te planten ontstaat er toch een grote verscheidenheid. Prikkelarme kamers zijn volledig intern georiënteerd en hebben geen contact met het buitenleven. Prikkelrijke kamers geven uit op de straat of het landschap via een voortuin.

Iedere leefgroep van 10 bewoners beschikt over een leefruimte die opdeelbaar is in meerdere kleine ruimtes. Centraal in de leefruimte is er een ruime collectieve patio die een omsloten buitenruimte creëert en voldoende licht voorziet in de naar binnen gekeerde leefruimtes.

Rond het gebouw zorgt een beukenhaag voor de nodige privacy en begrenzing. Een pad achter de haag verbindt de voordeuren van de leefgroepen met elkaar en met de dorpswegels rondom. Zo kan elke bewoner hier binnen zijn grenzen de wereld ontdekken. Ieder op zijn manier.