Tasibel Hamme

Wonen in een betaalbare, inclusieve en zorgzame buurt

Het Masterplan voor Tasibel betreft de reconversie van een bedrijvengebied van ca. 5 ha in Hamme. Het grootste deel van het gebied kwam in 2019 vrij na het stopzetten van de textielbedrijvigheid. Het is onze intentie om met dit dorpsvernieuwingsproject een nieuw hoofdstuk toe te voegen aan de geschiedenis van Hamme zonder het verleden van de plek uit te wissen.

Door stedenbouw, architectuur en open ruimte doordacht te combineren, ontwikkelen we een vernieuwende aanvulling op het dorpshart. Het schakelen tussen verschillende schaalniveaus laat toe om de nieuwe dorpse kwaliteiten uit te werken, toe te passen én te waarborgen voor de lange termijn.

Tasibel krijgt een mix van verschillende woonvormen (eengezinswoningen, assistentiewoningen, studio’s …). Er is plaats voor jong en oud, voor mensen met en zonder zorgnoden. Betaalbare huisvesting zal worden aangevuld met een brede waaier aan faciliteiten, zoals een dienstencentrum met therapeutisch bad, sociaal restaurant, paramedisch centrum, kinderopvang en klusjesdiensten. De omgeving wordt autoluw en zal veel open en groene ruimte bevatten. Zo combineren we wonen, zorg en welzijn.

Het resultaat: een zorgzame wijk als bijzondere buurt die zich op vanzelfsprekende wijze inschrijft in de ruimere omgeving en een aanvulling vormt op wat vandaag in Hamme voorhanden is.

Gelukkige Grijsheid Molenbeek

Ruimte in een compact plan

Ruimte maximaliseren binnen een beperkte oppervlakte, dat is onze doelstelling. Door elke flat compact én ruimtelijk te organiseren, laten we geen vierkante meter onbenut. Integendeel, je krijgt de indruk dat de oppervlakte vergroot. Verschillende flats worden zo compact mogelijk ingepast in een zeshoekige plattegrond. Door een minimum te voorzien voor gangen, houden we voldoende ruimte over voor een ruime collectieve leefruimte.

We voorzien een universele, zeshoekige plattegrond in twee gebouwen, waarvan één aansluit op de stad en één op het woonzorgcentrum. Dat laatste kijkt meteen ook uit op het Scheutbospark. Beide zeshoeken zijn zo gepositioneerd dat er: enerzijds een stedelijke gevel ontstaat op de kop van het kruispunt Ferdinand Elbersstraat en Charles de Gronckelstraat en anderzijds groene ruimte kan doorlopen van het Scheutbospark tot aan de Ferdinand Elbersstraat. De natuurlijke helling van het terrein blijft hierbij maximaal bewaard.

Ondergronds vormt het project één geheel. Daar zijn ze verbonden via een parking die zich inpast in de helling. Zo kan zorgmateriaal, eten, opslag … verdeeld worden op kelderniveau en wordt de begane grond niet gestoord door zichtbare zorgondersteunende processen. Het samen leven treedt op de voorgrond, logistieke en zorgprocessen worden verwezen naar de achtergrond.

Assistentiewoningen Haacht

Vraaggestuurde ondersteuning

Ouderen wonen best in een flat die uitgaat van zelfredzaamheid. Een aangename ruimte van 60 tot 100 m² waarin ze zich thuis voelen. Waar ze een gevoel van controle hebben over hun eigen woonomgeving. Een woning die ze betrekken nog voor ze zorgbehoevend zijn. En die ze niet hoeven te verlaten naarmate ze meer hulp nodig hebben. Kleine, tijdelijke ingrepen moeten voldoende zijn om makkelijk en comfortabel te voldoen aan de wijzigende noden.

In Haacht werden 53 assistentiewoningen individueel aangepakt. Bewust creëerden we geen eenheidsworst, maar aangename doorzonwoningen die van elkaar verschillen. Zorgfuncties zijn daarbij niet zichtbaar, maar verdoken geïntegreerd.

We tekenen lichte doorzonwoningen, die veel woonkwaliteit bieden. Ze plooien zich rond een binnentuin in een slank volume. Aan de binnenzijde geven open passerellen toegang tot de flats, waardoor ontmoetingen worden gestimuleerd. De buitengevel voorziet in grote terrassen, die worden afgewerkt met een zachte kroon uit fijn afgeronde balustrades.

In de plint zorgen een lokaal dienstencentrum en brasserie voor de overgang tussen de rustige groene binnentuin en de omliggende dorpskern.

WZC’s Haasdonk en Vrasene

Ouder worden in een vertrouwde omgeving

Samen met de gemeente Beveren ontwierp osar plannen voor een nieuw woonzorgcentrum in Vrasene met een 90-tal plaatsen. Toen een geannuleerd privaat initiatief ervoor leek te zorgen dat het nabijgelegen Haasdonk zonder rusthuis zou vallen, werd beslist deze plaatsen over beide gemeenten te verdelen. Een goede zaak, want dankzij de herschikking kunnen alle inwoners nu rustig oud worden in een vertrouwde omgeving.

In beide dorpen liggen de woonzorgvoorzieningen in de dorpskern. We vervangen de bestaande bebouwing door een gemengd programma van woonzorg met assistentiewoningen en lokaal dienstencentrum. De manier van werken is in beide projecten gelijk. Daarom maken we eenzelfde woonzorgvolume, dat zowel ingepast wordt in Haasdonk als in Vrasene.

Het woonzorgvolume van twee bouwlagen brengt mensen samen in kleine leefomgevingen.

Negen kamers worden er naast elkaar geschakeld en geven telkens uit op een duidelijk herkenbare leefruimte; zoals de leefkeuken of zithoek. Anonieme gangen die bewoners in de war kunnen brengen, worden vermeden.

Hiernaast worden logistieke ruimtes die geen rechtstreeks voordeel bieden aan bewoners geschrapt. In plaats van een wasruimte met industriële wasmachines voorbehouden voor personeel kreeg elke leefgroep een wasplaats met eigen wasmachine. Zelf je was doen of helpen doen, verhoogt immers het gevoel van zelfredzaamheid. Dit woonzorgcentrum is een huis waar geleefd wordt.

Schoolstraat 41 Wijnegem

De kracht van samenwonen

In een beschermde woonomgeving, vlakbij markt en winkels, wonen een tiental senioren zelfstandig, maar toch samen. Professionele zorg is indien nodig aanwezig. Maar zelfzorg, zorg van familie en zorg voor elkaar krijgt er alle kansen. Hier wordt uitgegaan van de kracht van samenwonen. En aan het blijven deelnemen aan het dagelijkse, lokale buurtleven. Dit alles is de beste garantie op levenslang, kwaliteitsvol wonen.

Het project bestaat uit twee nieuwbouwvolumes. Een hoofdgebouw aan de straatzijde met daarachter vijf kleine huisjes waarin telkens één of twee senioren zelfstandig kunnen leven. Het nieuwe hoofdgebouw stelt zich bescheiden op. Qua vorm en materiaalgebruik past het bij de rest van de straat: bakstenen gevel, houten schrijnwerk, bakgoot, leien. Aan de rechterzijde sluit het aan op de kroonlijst van de buur. Aan de linkerzijde is er een doorzicht naar de achterliggende, gemeenschappelijke tuin en huisjes.

De gemeenschappelijke keuken en leefruimte in het hoofdvolume vormen een belangrijke ontmoetingsplek voor bewoners en hun familie. Hier kunnen ze samen koken, eten, wielerwedstrijden volgen, verjaardagen vieren …  Samen met de keuken vormt de tuin het hart van het project.

WZC Mandana Genk

Kleinschalig wonen voor personen met dementie

Mensen met dementie hebben behoefte aan herkenning en zekerheid. Aan een omgeving die aan ’thuis’ doet denken. Middenin een Genkse tuinwijk met een hecht sociaal leven ontwierp osar een kleinschalige woonomgeving voor 124 ouderen met dementie. Huiselijke ruimtes en contact met de buurt vormen het uitgangspunt van het ontwerp.

Elke oudere heeft daarbij een eigen kamer waarin hij zijn persoonlijke spulletjes kwijt kan die hem in contact houden met een vroeger leven en houvast bieden. Elke kamer kreeg een brede deur naar binnen en goed gepositioneerde raamopeningen naar buiten. Wat contact met het gemeenschappelijke leven buiten of binnen aanmoedigt.

In de leefruimtes kan de oudere zijn leefwereld verbreden, zonder zichzelf te verliezen in de grotere groep. Vanuit de eigen kamer komt de bewoner rechtstreeks uit in de zitruimte en keuken. Rond een centrale patio met wintertuin worden vier verschillende leefruimtes geschakeld. Gangen werden zoveel mogelijk vermeden, die veroorzaken desoriëntatie en rusteloosheid.

Rondom de woningen zorgt een reeks van gemoedelijke voortuinen en een centrale binnentuin voor contact met de andere bewoners en de buurt. Deze ontmoetingsruimte stimuleert bewoners om zoveel mogelijk buiten te komen.

Woonzorgcentrum Arendonk

Tussen Vrijheid en geborgenheid

In de kern van Arendonk – tussen de Vrijheid en de Vallei van de Wamp – huisvesten we 52 bewoners met dementie. Woongroepen van 12 bewoners worden per twee gestapeld en omsluiten twee rustige, weelderige patiotuinen.

Wonen in groep is niet makkelijk. Daarom biedt het plan houvast om enerzijds voldoende nabijheid en ontmoeting te stimuleren, en anderzijds ook voldoende privacy en keuzevrijheid te garanderen.

Het leven komt er op de voorgrond, terwijl zorg onopvallend aanwezig is.

Zo bestaat de kamer uit twee delen: een leef- en een slaapgedeelte. De badkamer schakelt zich aan die van de buren, waardoor de aanwezigheid van stigmatiserend sanitair niet stoort. Er is ook een studio met kitchenette waar koppels kunnen verblijven.

Het leven in gemeenschap bestaat uit ruimtes zoals we die allemaal kennen. Je komt binnen in een hal die uitgeeft op de eetplaats met open keuken en doorgeefkast. Eetplaatsen, zithoeken en een knus inpandig terras wentelen zich rond de centrale patio. Karren met eten, linnen, drank … komen niet in de leefgroep, maar worden gestald in de berging en bijkeuken.

Tussen de twee volumes met woongroepen bevindt zich een tuinpaviljoen. Familiefeest, buurtbabbel, kookactiviteit of personeelsoverleg kan hier plaatsvinden zonder de rust en het dagelijkse leven in groep te storen. We geven hiermee ook de buren en de entourage van de bewoners een voorzet om activiteiten te organiseren met de bewoners. Het paviljoen geeft uit op een collectieve, parkachtige tuin die overloopt in het naastgelegen gemeentelijk park. We stimuleren om dit park maximaal te gebruiken en de leefwereld van de bewoners zo groot mogelijk te maken, rekening houdend met veiligheid en grenzen.

Melgeshof in Merksem

Ouderenzorg op grote schaal, maar in huiselijke sfeer

In een te grote groep lotgenoten voelt een oudere zich een nummer. Een deeltje dat opgaat in de massa. Dat wou het ontwerpteam van osar – brut absoluut vermijden in het ontwerp voor Melgeshof in Merksem, een woonzorgcentrum voor 180 bewoners met nog eens 90 assistentiewoningen. Zorgverlening op grote schaal dus, maar met de focus op de bewoner als individu. Het complex werd opgesplitst in drie aparte WZC’s, op hun beurt opgedeeld in aparte leefgroepen.

Bewoners leven er in een kleinschalig gezelschap van 7 of 8 mensen. Een herkenbare woonsituatie waarin ze zich thuis voelen en gewoon zichzelf kunnen zijn. Waar de zorgverstrekking wanneer nodig binnen handbereik is.

De leefruimtes zijn onderling niet verbonden met desoriënterende gangen. Ze lopen in elkaar over en bewoners wandelen simpelweg van de ene ruimte in de andere. Vanuit de leefruimte stapt de oudere rechtstreeks zijn eigen kamer binnen.

Bewoners met een kamer langs de straat genieten van een schuin zicht naar de straat. Een soort erker die doet denken aan het ‘huis in de rij’. Vanuit deze geborgen positie kan de oudere de veranderende wereld rustig ontdekken. Wie langs de tuinzijde woont, kijkt uit op de binnentuin.

Tussen de WZC’s bevinden zich de assistentiewoningen zodat er een goede wisselwerking is tussen beide woonvormen. De mix van WZC met assistentiewoningen werkt trouwens drempelverlagend. Het positieve imago van individueel wonen straalt immers af op het WZC.

De inplanting van WZC en assistentiewoningen werkt een bouwblok eenvoudig af. Hierdoor ontstaat een park voor de buurt met daarin een lokaal dienstencentrum en een 40-tal assistentiewoningen.

De Nobelen Donk Ekeren

Nieuwe invulling voor pastorij en tuin

De voormalige pastorij van Ekeren-Donk wordt herbestemd als lokaal dienstencentrum met wellness en faciliteiten voor het verenigingsleven uit de buurt. Daarnaast voorziet het project in 48 assistentieflats verspreid over vier volumes. De vierkante volumes sluiten aan op de omliggende straten, terwijl de dieperliggende volumes met hun vijfhoekige plattegrond langs alle zijden aansluiten op de parkachtige aanleg van de voormalige pastorijtuin. 

Onder twee volumes komt een compacte, ondergrondse parkeergarage zodanig dat de bestaande, majestueuze bomen bewaard blijven. Deze vormen het decor waarin de buurtgerichte functies zich inpassen.

De pastorij wordt fysiek verbonden met een achterliggend volume en huisvest de cafetaria van het lokaal dienstencentrum. De oksel tussen beide volumes vormt de nieuwe drempelloze toegang. De cafetaria loopt uit in een repetitie- en feestzaal voor de koperblazers uit de buurt.

Alle volumes zijn rondom ingebed in volwaardige groenstructuren. Het meest weelderige en waardevolle gedeelte van de tuin blijft volledig gevrijwaard. Zo bewaren we de basiskwaliteit van de bestaande parktuin en de zichten vanuit de buurt. De kleur en textuur van de bakstenen, vierkante volumes en de zachte pleister van de vijfhoekige volumes zijn complementair met de omringende groene omgeving en gaan goed samen met de materialiteit van de historische pastorij en andere historische bakstenen panden in de buurt.

Pilootproject Zorg Klein Veldekens Geel

Vraaggestuurde zorg

Pilootproject Zorg Klein Veldekens voorziet in huisvesting voor ouderen en breekt met het klassieke model van ouderenzorg. Vlakbij het centrum van Geel kunnen senioren zelfstandig, maar ook samen wonen. In een flat of in een groepswoning.

Dankzij de zorgflats behouden bewoners de regie over het eigen leven en hoeft een koppel niet gescheiden te worden wanneer één van beiden te zorgbehoevend wordt. Daarnaast kunnen bewoners terecht in een groepswoning in hetzelfde gebouw als de flats. Vanuit beide woonvormen kunnen ze beroep doen op professionele zorgondersteuning, afhankelijk van hun individuele zorgvraag. Zorg volgt hier de personen, niet de infrastructuur. Zo worden de flats ook bewoond door personen met een handicap.

In de plint van de gebouwen huisvesten we een voldoende groot publiek programma. In de sfeervolle brasserie Louisa, het dienstencentrum, kinderdagverblijf, wellness, een co-working plek … is de buurt meer dan welkom. De functies verbreden de leefwereld van de bewoners zonder verlies van privacy.

Het woonzorgcentrum als instituut verdwijnt, architectuur en zorgorganisatie gaan hand in hand. Samen zorgen ze ervoor dat er niet institutioneel gewerkt wordt, maar dat huiselijkheid, keuzevrijheid en ontmoeting voorop staan. Hierdoor ontstaat er een positieve kijk naar huisvesting voor personen met een zorgvraag.

Het project is opgebouwd als een hybride CLT-structuur in een betonnen skelet. De plannen van de groepswoningen en flats zijn inwisselbaar wat maakt dat het gebouw ook inzet op toekomstwaarde. Wanneer de vergrijzing afneemt, kan het geheel perfect functioneren als collectieve huisvesting over alle generaties heen.