Jeugdzorg Kapellen

Een huis tussen de bomen

Naast het Mastenbos in Kapellen bouwen we drie woningen voor kinderen die niet langer thuis kunnen wonen. We vangen ze op in een huis, niet in een instelling. Twee huizen zijn gericht op het organiseren van een Veilig Verblijf. Een derde doet dienst als gezinsondersteunende woning.

De dennenbomen en het grote terrein zorgen mee voor de nodige beschutting. Zo zijn de huizen een beetje zichtbaar vanop de straat, maar staan ze toch geborgen dieper op het terrein. Ze hebben een beneden en een boven onder het dak. Een beetje zoals de woningen in de buurt. Compact, maar niet te hoog. We zoeken naar een huiselijke, geborgen én speelse omgeving.

Naast kamers en een gemeenschappelijke leefruimte zijn er ook studio’s. Voor al wat oudere jongeren die liever wat meer alleen wonen. Aangezien niemand hier het samenwonen permanent behartigt, nemen wij de rol op van een moederkloek in het interieur. Kleurrijk materiaalgebruik in vloeren, keuken en badkamers zorgt voor een instant gezelligheid die niet afhankelijk is van meubilair en netheid. Hier kan geleefd worden zonder dat het kil wordt.

Jeugdzorg Ruyskensveld campus Erembodegem

Hangar als nieuwe toegang tot boomgaard met woningen

Campus Erembodegem ontbreekt het al lange tijd aan een duidelijk gezicht naar de buitenwereld. De oude hangar met grote poort op het terrein vormen we om tot nieuwe hoofdtoegang. De muur wordt gedeeltelijk gesloopt, het dak vervangen en gedeeltelijk teruggeplaatst. Zo ontstaat een half overdekte buitenruimte die de perfecte speelplek wordt voor de jongeren en plaats biedt aan tal van activiteiten. De administratie wordt aan de loods gekoppeld, zodat bezoekers snel een aanspreekpunt vinden.

Achter de hangar ligt een bestaande boomgaard waarrond alle leefgroepen worden gesitueerd. De plek krijgt de sfeer van een groen dorpsplein en dient meteen als publieke zone, waarlangs bezoek naar de leefgroepen gaat. Daarnaast zorgen verschillende doorsteken op het terrein voor een doorwaadbaar geheel tussen leefgroepen, moestuin, voetbalveld en kinderboerderij.

De nieuwe leefgroepen zijn vormgegeven op maat van hun ligging, oriëntatie en doelgroep. Elke leefgroep werkt als een klassieke woning met leefruimtes op het gelijkvloers en slaapkamers op de verdieping. Binnen de leefgroepen streven we naar een maximale huiselijkheid. In de gezellige ruimtes op het gelijkvloers kunnen kinderen spelen, koken en gezellig samenzijn. Het gevoel krijgen dat ze als één groot gezin samenleven, maar ook met voldoende ruimte en hoekjes voor elk kind apart.

KPC Genk

Oneindige ruimte in een veilig,geborgen kader

In het Kinderpsychiatrisch Centrum (KPC) in Genk vinden kinderen en jongeren psychiatrische zorg en opvang op maat. We creëerden er een omgeving waar zorg en architectuur samengaan. Die rust en vertrouwen uitstraalt.

Uitgangspunt was dat daarbij zoveel mogelijk gefocust wordt op de thuissituatie en outreaching. Het gebouw zelf heeft een transitfunctie, de verblijfsduur is er kort en tijdelijk van aard. Het was daarom uiterst belangrijk dat kinderen en jongeren er zich geborgen voelen, zonder dat het de thuissituatie vervangt.

Het nieuwe gebouw werd organisch ingeplant in het bosrijke landschap rond de campus van het Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL), grenzend aan het Nationaal Park Hoge Kempen.

De publiek toegankelijke delen zijn bereikbaar via een landschappelijk pad. Deze zachte benadering maakt de moeilijke rol van het KPC draaglijk. Zeker vanuit het perspectief van de kinderen, jongeren en hun omgeving.

De leef- en therapiegedeelten bevinden zich op een verlaagd niveau. De tuinen van de leefgroepen zijn in het landschap gedrukt via afgeronde keerwanden. De daken zijn intensief begroend en vloeien volledig over in het landschap. Enkel het consultatiegedeelte toont zich deels als gebouw. Dankzij deze ingrepen straalt de kinderpsychiatrie een positief beeld uit naar de omgeving en haar gebruikers, terwijl het tegelijk voldoende privacy en geborgenheid biedt.

Koca MFC Paleisstraat Antwerpen

Groeien naar zelfstandigheid in een stedelijke context

Een voormalig stadskantoor in de Paleisstraat in Antwerpen wordt in de toekomst verbouwd tot multifunctioneel centrum (MFC) met kantoren en polyvalente ruimtes. We zochten naar een krachtige inbedding in de stedelijke context. Alle troeven liggen op tafel om van dit project een inclusieve woonomgeving te maken met een hoge maatschappelijke meerwaarde. 

Ons uitgangspunt: “Hoe hoger je woont, hoe zelfstandiger je leeft.” We ontwierpen een plan dat zich aanpast aan de groei naar zelfstandigheid.

De huidige gevel in de vorm van betonnen cassettes behouden we omwille van zijn intrinsieke kwaliteit. De cassettes worden gedemonteerd en herplaatst voor een nieuwe gevel om te beantwoorden aan de actuele isolatienormen. Binnenin voorzien we lichte, niet dragende wanden, zodat er per niveau een volledige vrijheid van inrichting ontstaat.

Op elk niveau bevindt zich centraal een gemeenschappelijke leefruimte met doorzonkwaliteit. Met zicht op de straat én de tuin. Zonlicht én rust. Naarmate je stijgt in het gebouw, krimpt de centrale leefruimte ten gunste van de kamers die gaandeweg studio’s worden. Kortom een aanpasbaar gebouw.

K-dienst Tienen

Dug-out voor jongeren met een verslavingsproblematiek

Pathways is een jeugdpsychiatrische behandelgroep voor jongeren vanaf 14 jaar. Adolescenten met een hulpvraag rond middelenmisbruik of ander verslavingsgedrag en hun gezin/context worden hier begeleid. Naast een verblijfsfunctie in drie leefgroepen voorziet het project ook in een poliklinische werking.

Aan de rand van de psychiatrische campus van de Broeders Alexianen in het centrum van Tienen plaatsen we een volume dat speelt met twee niveaus en een uitgesproken terreinhelling.

Het bovenste niveau sluit aan op de Ark Van Noëstraat en huisvest drie leefgroepen van telkens zeven jongeren. Drie aaneengeschakelde huizen omarmen er drie ommuurde patiotuinen. De zichtbetonnen tuinmuren vormen een veilige grens en liggen in de lijn van de aanpalende straat met zijn kenmerkende bakstenen muur en erfgoedpand, de Ark van Noë. Het onderste niveau sluit aan op de campus, voorziet in diverse toegangen en huisvest het therapeutische, ambulante programma en een sporthal.

De gesegmenteerde aaneensluiting van de verschillende groepen zorgt samen met een zachte glooiing in het plan en een dakenlandschap voor kleinschaligheid en huiselijkheid.

Spectrumcollege Beringen

Drie scholen op één site

Campus Bogaersveld biedt huisvesting aan drie bovenbouwscholen die vroeger verspreid lagen over het centrum van Beringen. In samenwerking met het schoolbestuur en HUB werd een masterplan ontwikkeld om ASO, TSO en BSO in een nieuwe scholengemeenschap onder te brengen op het terrein van een bestaande middenschool. Op een groene plek aan de rand van het centrum van Beringen.

Belangrijk voor alle betrokkenen was dat de scholen niet louter architecturaal, geografisch en structureel samensmelten. Meer nog dan een scholengemeenschap, werd de campus opgevat als open leercentrum. Waarin het concept ‘geïntegreerd lesgeven’ zoveel mogelijk wordt gestimuleerd. Om hierin te slagen, creëerden we lokalen waar grensoverschrijdend, tussen theorie en praktijk, gedoceerd en gestudeerd wordt.

We ontwierpen negen volumes waarin de bovenbouwscholen niet afzonderlijk herkenbaar zijn, maar waarbij maximaal ingezet werd op ontmoeting tussen verschillende leerdomeinen. Aan elk van de gebouwen koppelden we een collectieve functie zoals een eetruimte, toneelzaal of bibliotheek. Deze ruimtes vormen de uitvalsbasis voor de jongeren en zijn het echte gezicht van de school.

Centraal bevinden zich een sporthal en cafetaria als ontmoetingsruimte voor alle scholen. De gebouwde ruimte wordt in evenwicht gehouden door een veelheid van buitenruimte, waardoor de school maximaal kan inzetten op sport en spel. De site wordt zowel verticaal als horizontaal doormidden gesneden door wandelwegen die de verschillende onderdelen verbinden. Centraal loopt er door het project een esplanade die overdag dienst doet als ontmoetingsplaats. Na de lesuren biedt ze extra wandelgelegenheid voor de buurt.

Junitas Genk

Een huis als strikje in het groen

Jongeren opvangen en helpen groeien naar vrijheid, verantwoordelijkheid en zelfstandigheid; dat is de missie van vzw Junitas. Naast thuisbegeleiding, dagopvang en residentiële opvang willen ze jongeren ook de mogelijkheid geven om door te groeien naar kamertraining, begeleid zelfstandig wonen en finaal tot zelfstandige jongvolwassenheid. Om deze ambitie kracht bij te zetten realiseren we een compacte nieuwbouw die zich presenteert als ’transitruimte’. Geen vervanging van de echte thuis maar een plek waar jongeren zich veilig en beschermd voelen. Waar ze de nodige rust en ademruimte vinden. En zich positief kunnen ontwikkelen.

Een compact nieuwbouwvolume in de vorm van een strikje plaatst zich tussen het groen met maximaal behoud van de hoogstammige dennenbomen en met zo weinig mogelijk impact op het naastgelegen natuurgebied. Na oplevering werden de oude gebouwen afgebroken en ontstonden er open ruimtes die warmte en zonlicht in het beboste landschap brengen.

De dagopvang zit op het gelijkvloers, de residentiële opvang op de eerste verdieping. Centraal in de dagopvang bevindt zich een open keuken. Een bepalende ruimte voor het samenleven in groep. Dé plek waar jongeren hun huiswerk maken, een informeel gesprek hebben en samen koken met de begeleiders.

Koca MFC Emmaüs Antwerpen

Bijzonder huis in de tuin

Koca vzw stond voor een grote uitdaging. Hoe stemmen we onze verbrokkelde en verspreide infrastructuur af op nieuwe maatschappelijke evoluties en veranderende ondersteuningsvragen? In samenspraak met de medewerkers en andere betrokkenen ontwikkelden we samen met Blauwdruk Stedenbouw een masterplan infrastructuur waarin de diverse doelgroepen meer centraal worden begeleid. Groen, ruimte, rust en veiligheid staan hierbij voorop.

Samen met de opdrachtgever stapten we naar de buren met de vraag tot erfpacht om zo lastige perceelsgrenzen te slechten en een meerwaarde te vinden voor alle betrokkenen. Hierdoor kan een nieuw drielaags en alzijdig volume gerealiseerd worden op de voormalige perceelgrens. Het groene hart van dit terrein vormt namelijk een ideaal woonklimaat voor jongeren met een zorgnood. 54 jongeren wonen en slapen hier doorheen de week, aangevuld met 30 jongeren in de dagopvang. Het wonen kan van het schoolgaan gescheiden worden in een nieuw collectief huis in de tuin.

Dit programma wordt vormgegeven over drie bouwlagen: elke bouwlaag biedt plaats aan één ondersteuningsgroep, die op zijn beurt bestaat uit twee leefgroepen. De architectuur vindt een goede balans tussen een open en een opgedeelde ruimte, zodat er enerzijds overzicht en anderzijds geborgenheid ontstaat. De keuken grenst centraal aan de leefruimte en vormt het hart van het dagelijkse leven.

Zoals het een huis in de tuin betaamt, wordt het geheel uitgevoerd in hout. Dit geldt zowel voor de structuur in CLT als voor de gevel in houten beplanking.

Chiro Perk

Zigge zagge zigge zagge

De Chiro en Speelpleinwerking van Perk huisvesten we in een groene zigzag langs de dorpskern. Een speelse zaagtandfiguur zorgt voor openheid langs alle zijden van het volume en omarmt de speelruimte rondom het gebouw. Een overmaats dak zorgt voor een oversteek en een overdekte doorsteek tussen de verschillende lokalen. Alle circulatie verloopt via de buitenlucht zodat buiten leven en spelen worden gemaximaliseerd.

De afmetingen van de diverse ruimten zijn minimaal. De geconnecteerde lokalen van de jongste groepen doen dienst als ‘open shelter’. Zo stimuleren we de Chiro en speelpleinen om zoveel mogelijk gebruik te maken van het speelterrein rondom. Het geheel fungeert als uitvalsbasis om op verkenning te gaan en als knusse nestelplek bij slecht weer.

Structuur en dak zijn uitgevoerd als duurzame constructie in houtmassiefbouw. Binnenin blijft de houtstructuur in het zicht wat zorgt voor een warme materialiteit. Langs buiten werken we het paviljoen af met een robuuste groene betonsteen en speels schrijnwerk.

Gemeenschapsinstelling De Zande

Waar jongeren tot rust komen in een huiselijke sfeer

De gemeenschapsinstelling voorziet in wonen, onderwijs, therapie,sport en vrije tijd. Vier onderdelen die we ook fysiek wilden opsplitsen in aparte kavels op de site, met elk een eigen oriëntatie. Een soort kleine maatschappij op zichzelf die streeft naar een normale dagindeling. Het centrale plein vormt daarbij een cruciaal kruispunt van alle activiteiten: de overgang van leefgroep naar school, van sport naar therapie … Voor de jongere vormt het plein een referentiepunt van een leven met regelmaat.

Jongeren in een instelling worden voortdurend met zichzelf geconfronteerd. Een soms erg harde leerschool. Net daarom wilden we hen een huiselijke plek geven waar ze aangenaam kunnen wonen. Zowel in de gemeenschappelijke leefruimtes als op hun eigen kamer. We trokken vier woningen op, opgevat als aparte rijwoningen. Elk huis biedt plaats aan een leefgroep van tien jongeren.

We renoveerden het bestaande schoolgebouw en voorzagen er multifunctionele klassen. De speelplaats kreeg een omheining, eigen aan de typologie van een schooldomein. Zo krijgt de beveiliging geen negatieve connotatie. Alle functies en buitenruimtes zijn zo ingeplant dat de omheiningen nergens negatief aanvoelen en dat zoveel mogelijk gebouwen zelf de grens vormen.

De leefwereld van de jongeren beperkt zich maandenlang tot de instelling. Zeker voor hen is het hebben van een uitlaatklep cruciaal, dus voorzagen we sportruimtes in overvloed. Deze ruimtes zorgen er ook voor dat bezoek als minder confronterend ervaren wordt.

Verder vormden we de bestaande conciërgewoning om tot therapeutische familiewoning.